MakaleGündelik Etkileşimlerden Yapısal Mekanizmalara Engelliliğin Yeniden Üretimi: Özel Eğitim Meslek Okulundaki Hafif Zihinsel Engelli BireylerToplum ve Sosyal Hizmet, 37(3), 995-1022
Gündelik Etkileşimlerden Yapısal Mekanizmalara Engelliliğin Yeniden Üretimi: Özel Eğitim Meslek Okulundaki Hafif Zihinsel Engelli Bireyler
Büşra Cancan, Berivan Binay
2026 Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Toplum ve Sosyal Hizmet, 37(3), 995-1022 Türkiye
İzmir'de bir özel eğitim meslek okulunda hafif zihinsel engelli bireylerin damgalanma ve içselleştirilmiş engellilik deneyimlerini, kurumsal/istihdam kısıtlarıyla birlikte inceleyen nitel bir çalışma.
Araştırma, engelliliği ilişkiler, söylemler ve toplumsal yapılar aracılığıyla yeniden üretilen bir olgu olarak ele almaktadır. Araştırmanın amacı, engelli bireylerin gündelik yaşamda, eğitim sürecinde ve istihdama geçişte karşılaştıkları toplumsal engelleri ortaya koyarak normatif engelliliğin gündelik etkileşimler ve yapısal mekanizmalar aracılığıyla nasıl yeniden üretildiğini sosyolojik bir perspektifle analiz etmektir. Nitel araştırma yaklaşımıyla İzmir'de bir özel eğitim meslek okulunda yürütülen çalışmada, eğitimciler ile aktif ve mezun öğrencilerin velilerinden oluşan katılımcı grupla yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Veriler, katılımcı anlatılarında öne çıkan örüntüleri belirlemek amacıyla tematik analiz yöntemiyle incelenmiştir. Araştırma bulguları, hafif düzeyde zihinsel engelli bireylerin gündelik yaşamda damgalanma, ötekileştirilme ve içselleştirilmiş engellilik deneyimleri yaşadığını; yapısal düzeyde ise okulun kurumsal ve fiziki kısıtları ile mezuniyet sonrası istihdam olanaklarının sınırlılığıyla karşılaştıklarını göstermektedir. Bulgular, engelliliğin gündelik yaşam pratiklerinden toplumsal yapılara uzanan çok katmanlı ve geri beslemeli bir yeniden üretim süreci içinde ele alınması gerektiğine işaret etmektedir.
Kaynak: Crossref (DOI meta verisi) — yazarların yayınladığı orijinal özet.
Hakkında
İzmir'de bir özel eğitim meslek okulunda hafif zihinsel engelli bireylerin damgalanma ve içselleştirilmiş engellilik deneyimlerini, kurumsal/istihdam kısıtlarıyla birlikte inceleyen nitel bir çalışma.