Türkiye'de dernek kurmak için en az 7 gerçek/tüzel kişinin bir araya gelmesi ve kuruluş bildirimini mülki idare amirliğine (valilik/kaymakamlık) vermesi yeterlidir — önceden izin alma zorunluluğu yoktur (5253 sayılı Dernekler Kanunu m.3-5). Dernekler İl Müdürlükleri kayıt ve denetimden sorumludur; her yıl faaliyet raporu (Dernekler Beyannamesi) verilmesi gerekir (m.19). Kamu yararına çalışan dernek statüsü ise Cumhurbaşkanı kararıyla, İçişleri Bakanlığı'nın önerisi üzerine ayrıca verilir (m.27) ve bazı vergi avantajları sağlar.
Vakıf kurmak için ise noterde düzenlenen resmi senetle (veya vasiyetle) mal varlığı tahsis edilir; kuruluş, Vakıflar Genel Müdürlüğü'nün denetiminde asliye hukuk mahkemesi tescili ile tamamlanır (5737 sayılı Vakıflar Kanunu). "Vergi muafiyeti tanınan vakıf" statüsü ayrıca Cumhurbaşkanı kararıyla verilir ve belirli bir asgari mal varlığı/gelir şartı arar.
Kesin güncel eşik/tutarlar ve başvuru prosedürünün ayrıntıları için Dernekler İl Müdürlüğü veya Vakıflar Genel Müdürlüğü'ne, ya da bir hukuk danışmanına başvurulması önerilir.
- Kaynak: 5253 sayılı Dernekler Kanunu; 5737 sayılı Vakıflar Kanunu
- Kapsam: Türkiye geneli
- Konu: Dernek ve Vakıf Hukuku