Yapay Zekâ Etiği Politikası

1. Amaç

hangel'de yapay zekâyı nerede, hangi sağlayıcıyla ve hangi sınırlar içinde kullandığımızı; insan denetimini, şeffaflığı ve kişisel verinin korunmasını nasıl sağladığımızı açıklar.

2. Kapsam

hangel platformundaki yapay zekâ destekli tüm özellikler ve Derneğin kendi işlerinde kullandığı yapay zekâ araçları.

3. İlkeler

1. İnsan karar verir. Yapay zekâ taslak ve öneri üretir; kişiyi etkileyen kararları (şikâyet kararı, kurum onayı, sertifika, ödeme) insan verir.
2. Şeffaflık. Yapay zekâyla üretilen ya da çevrilen içeriğin bu şekilde belirtilmesini esas alırız; bugün çevirilerde "orijinalini göster" seçeneği, başvuru taslaklarında yapay zekâ kullanım beyanı vardır.
3. Doğruluk sorumluluğu. Yapay zekâ çıktısı yanlış olabilir. Kullanıcı, çıktıyı kullanmadan önce okur ve düzeltir; sistem kullanıcı adına "okudum, doğruladım" beyanı vermez.
4. Veri sınırlılığı. Yapay zekâya yalnız işin gerektirdiği veri gönderilmesi hedeflenir. Kan grubu ve sağlık rızası kayıtları yapay zekâ özelliklerinin girdisi değildir; ancak santral görüşmesi gibi serbest konuşmalarda sağlık bilgisi geçebilir ve yazıya dökülebilir.
5. Adalet. Yapay zekâ, kişileri din, etnik köken, engel ya da benzeri özelliklere göre sıralamak ya da elemek için kullanılmaz.
6. Rehber çerçeve. AB Yapay Zekâ Tüzüğü'nün (2024/1689) şeffaflık ve insan gözetimi ilkelerini ve UNESCO Yapay Zekâ Etiği Tavsiyesi'ni rehber alırız; AB Tüzüğü Türkiye'de doğrudan uygulanmaz.

4. Roller ve sorumluluklar

• Yönetim Kurulu: Yeni yapay zekâ kullanım alanlarını onaylar.
• Süper yöneticiler: Sağlayıcı anahtarlarını ve model seçimini yönetir.
• Ürün ekibi: Yeni özellikte veri akışını, etiketlemeyi ve insan denetimini tasarlar.
• Kullanıcılar ve kurumlar: Yapay zekâ çıktısını kontrol etmekten sorumludur.

5. Uygulama: hangel'de bugün nasıl işliyor

• Sağlayıcılar: Birincil sağlayıcı Google Gemini'dir; proje yazımında Anthropic Claude da kullanılabilir. Sağlayıcı anahtarları yalnız sunucunun okuyabildiği kayıtlarda tutulur ve hiçbir ekranda tam gösterilmez.
• Kullanım alanları:
  • Projeni Yaz: hibe ve fon başvurusu taslağı yazma, puanlama ve iyileştirme önerisi,
  • kurum içeriklerinin ziyaretçinin diline çevrilmesi ("orijinalini göster" seçeneğiyle),
  • tek cümleden etkinlik taslağı oluşturma (kurum başına günlük kotayla),
  • gönüllünün yüklediği CV'den profil bilgisi çıkarma,
  • santral görüşmelerinde yazıya dökme ve özet,
  • reklam ve kampanya planlama yardımcıları.
• Katkı izi ve beyan: Projeni Yaz, her bölümde yapay zekânın yazdığı metinle kullanıcının düzenlemesi arasındaki farkı sürüm geçmişinden hesaplar. Başvuruya eklenecek yapay zekâ kullanım beyanı; kullanılan modelleri ve gerçekten gönderilen veri türlerini yazar. "Okundu, doğrulandı" cümleleri yalnız kullanıcı kendisi onaylarsa eklenir.
• Kişisel veri: Başvuru taslağında kurum dosyasındaki yönetici adları ve iletişim bilgileri yapay zekâya gönderilebilir; bu durum kullanım beyanında açıkça yazılır.
• Kötüye kullanım ve maliyet sınırı: Kullanıcı girdileri kontrol karakterlerinden arındırılır ve uzunluğu sınırlanır; kişi ve iş türüne göre günlük kota uygulanır.
• Moderasyon: İçerik şikâyetleri yapay zekâyla karara bağlanmaz; insan inceler.

6. Henüz yapmadıklarımız ve hedeflerimiz

• Yapay zekâ özellikleri için yazılı bir risk ve etki değerlendirmesi yapılmadı; hedefimiz yeni özellikler için kısa bir değerlendirme şablonu.
• Öneri ve sıralama sonuçlarında ayrımcılık denetimi düzenli yapılmıyor.
• Sağlayıcıların gönderilen veriyi model eğitiminde kullanıp kullanmadığına ilişkin sözleşme koşullarının hukuki incelemesi tamamlanmadı.
• Mevcut "Yapay Zekâ ve Algoritmik Şeffaflık Beyanı" üretken yapay zekâ kullanım alanlarını (yukarıdaki liste) içermiyor; güncellenmesi gerekiyor.
• Yapay zekâyla üretilen görsellerin otomatik etiketlenmesi her yüzeyde yok.

7. Bildirim kanalı

Yapay zekâ çıktısıyla ilgili hata, önyargı ya da şikâyet: destek@hangel.org. Kişisel verinin yapay zekâ ile işlenmesine itiraz: kvkk@hangel.org.

8. Gözden geçirme

Yılda en az iki kez ve yeni bir yapay zekâ özelliği ya da sağlayıcı eklenmeden önce.

9. İlgili belgeler

Mevcut "Yapay Zekâ ve Algoritmik Şeffaflık Beyanı" · Kişisel Verilerin Korunması Politikası · Dil ve Çeviri Politikası · Tedarikçi ve Üçüncü Taraf Politikası